Dag 11: Archeologische site Tenam Puente en waterval El Chiflón
Vanochtend worden we om 7.05 uur wakker, deze keer niet van Meike, maar van een sloophamer. Men is een paar kamers van ons hotel, Hotel Posada El Castellano, aan het verbouwen en vindt 7.00 uur kennelijk een prima tijd om te beginnen.

Voor ons ontbijt lopen we naar het centrale plein van Comitán waar we gisterenavond ook gegeten hebben. We gaan nu op het terras van een ander restaurantje zitten waar we voor 150 pesos prima ontbijten, we eten onder andere vers fruit, hot cakes en zelfs wentelteefjes.

Om 9.50 uur zitten we met al onze spullen in onze auto en gaan we op weg. Onze eerste stop is de archeologische site Tenam Puente. Deze archeologische site ligt lekker dichtbij Comitán, het is maar een half uur rijden. De entree is 35 pesos per persoon, dat is meer dan het gratis dat we ergens gelezen hadden, maar dat is eigenlijk een goed teken, want hoe duurder een archeologische site hoe meer er te zien is.

De archeologische site Tenam Puente
De archeologische site Tenam Puente

Ook deze keer klopt deze stelling, er is redelijk wat te zien bij de archeologische site Tenam Puente. De felle zon zorgt er voor dat de stenen soms meer wit dan grijs lijken en dat contrasteert erg de vele bomen die hier staan. Verder zijn er heel veel trappen waar we lekker op en af kunnen klimmen. Zo kijken we hier een dik uur rond waarna we om 11.30 uur weer in onze auto stappen.

De archeologische site Tenam Puente
De archeologische site Tenam Puente

De tweede attractie van vandaag, waterval El Chiflón, is wat verder, drie kwartier, rijden. Nadat we bij de poort 30 pesos per persoon hebben betaald, rijden we nog een stukje verder. De waterval El Chiflón blijkt een behoorlijk populaire attractie te zijn, er staan zowaar enkele grote bussen op de parkeerplaats. We parkeren onze auto en gaan vol goede moet op stap.

We verwachten dat we een klein stukje moeten lopen en dat we dan een waterval te zien krijgen. Dat is dus niet waar. We volgen een aangelegd pad dat langzaam maar zeker overgaat in een trap. Deze trap is zo lang, dat we er behoorlijk spijt van krijgen dat we geen water mee hebben genomen. Gelukkig komen we langs een gebouwtje waar we een flesje water kunnen kopen, anders was dit echt een heel vervelend uitstapje geworden.

Voordat je bij de waterval El Chiflón bent moet je een flink stuk langs dit riviertje lopen
Voordat je bij de waterval El Chiflón bent moet je een flink stuk langs dit riviertje lopen

In iets minder dan drie kwartier lopen we van de parkeerplaats naar de onderkant van de echt enorm grote en mooie waterval, El Chiflón. Het zou zomaar kunnen dat El Chiflón de grootste waterval is die we ooit hebben gezien.

De enorm grote en mooie waterval El Chiflón De enorm grote en mooie waterval El Chiflón
De enorm grote en mooie waterval El Chiflón

We staan inmiddels op ruim 750 meter hoogte, dat is ± 90 meter hoger dan de parkeerplaats. Je kunt hier met een tokkelbaan naar de overkant van de rivier maar we zien ook een trap richting de bovenkant van de waterval en wij nemen deze trap omhoog.

Dit is een wat zwaardere klim omdat we tot nog toe min of meer onder de bomen liepen en nu steeds meer in de zon komen waardoor het nog warmer wordt. Het water uit het ene flesje hoeft net niet op rantsoen, maar veel scheelt het niet.

We komen eerst bij een uitzichtpunt boven de grote waterval en als we dan nog een stukje verder omhoog lopen komen we zelfs boven de hoogste waterval uit. Dit pad is trouwens wel een stuk rustiger dan het eerste stuk, de meeste mensen (b)lijken niet verder te gaan dan de onderkant van de grote waterval. Wij doen er vanaf de parkeerplaats ruim anderhalf uur over om helemaal boven te komen waarbij we in het totaal ±260 meter omhoog lopen.

Het uitzicht helemaal boven bij de waterval El Chiflón
Het uitzicht helemaal boven bij de waterval El Chiflón

De terugweg gaat een stuk sneller en om 14.50 uur stoppen we bij het restaurant bij de parkeerplaats om te lunchen. We hebben behoorlijk wat trek en flink dorst. We eten hier voor 220 pesos een prima maaltijd en drinken een hele kan vers sinaasappelsap leeg, lekker.

Als we om 15.40 uur weer in de auto stappen zijn we veel langer bij El Chiflón geweest dan we van te voren hadden verwacht. Dat komt aan de ene kant omdat het veel verder lopen was dan we verwacht hadden, maar ook omdat de waterval veel indrukwekkender was dan verwacht. Al met al vonden we het een erg leuk bezoekje, alleen hadden we twee of drie flesjes water mee moeten nemen toen we op stap gingen, in de auto hadden we water zat.

De volgende tegenslag in onze planning is dat het volgens onze gps handiger is om terug te rijden naar Comitán en dan door te rijden naar San Cristóbal de las Casas terwijl wij hadden gehoopt vanaf El Chiflón min of meer rechtstreeks naar San Cristóbal de las Casas te kunnen rijden.

Totaal tegen onze gewoonte in hebben we gisteren voor vandaag een hotel geboekt in San Cristóbal de las Casas. Normaal boeken we nooit van te voren, maar het drukke kerst seizoen komt eraan en we hebben geen zin om een uur te moeten zoeken naar een hotel waar nog plek is en dus hebben we gisterenavond een hotel voor vannacht geboekt. Als we dat niet gedaan hadden waren we vandaag waarschijnlijk niet naar San Cristóbal de las Casas gereden, maar gewoon terug gegaan naar het hotel waar we vannacht ook geslapen hebben. Daar waren we dan om iets voor 16.30 uur geweest.

De binnenplaats (tuin) van ons hotel, Hotel Axkan Arte, in San Cristóbal de las Casas
De binnenplaats (tuin) van ons hotel, Hotel Axkan Arte, in San Cristóbal de las Casas
Nu moeten we dus een stuk verder rijden en aangezien het om 18.00 uur min of meer donker is, rijden we flink door om niet te lang in het donker te hoeven rijden. Dit is eigenlijk wel jammer want met al die topes (verkeersdrempels) op de weg tussen Comitán en San Cristóbal de las Casas is dit extra vermoeiend. Verder rijden we door een aantrekkelijke omgeving en komen we door enkele aardige dorpjes. Tijd om even ergens te stoppen en rond te kijken gunnen we ons zelf echter niet omdat we als het even kan voor het donker in San Cristóbal de las Casas willen zijn.

Het is 18.00 uur als voor ons hotel, Hotel Axkan Arte, in San Cristóbal de las Casas stoppen. De straat voor het hotel is zo smal dat als wij stil staan er zelfs geen fiets meer langs kan. Snel zetten we al onze spullen op de stoep waarna Gabrielle en Meike bij de spullen blijven en Jacob op zoek gaat naar een parkeerplekje. Geheel tegen de verwachtingen in vindt hij die op 100 meter van het hotel al.

Als we later de route van El Chiflón naar San Cristóbal de las Casas met Google Maps plannen zien we dat we vanaf El Chiflón wel hadden kunnen doorrijden. Volgens Google Maps is dat vijf minuten sneller is dan de route via Comitán. Wat echter veel invloed had op de duur van onze reis waren de vele, slecht op elkaar afgestelde, verkeerlichten in Comitán en het enorme aantal topes op de weg tussen Comitán en San Cristóbal de las Casas.

We checken in en betalen de 572 pesos waarvoor we gereserveerd hebben, volgens het bord kost een kamer hier 780 pesos maar dan krijg je er wel ontbijt bij en wij krijgen dat niet. Zodra we op de kamer zijn trekken we andere, veel warmere kleren aan. San Cristóbal de las Casas ligt op ongeveer 2.150 meter hoogte en dat is te voelen. Gelukkig hebben we bezoekers gehad die ons hiervoor gewaarschuwd hadden en we hebben genoeg warme kleren bij ons om het niet echt koud te krijgen ondanks dat vrijwel geen enkel hotel of restaurant hier verwarming heeft.

Nu wordt het tijd om te gaan eten. We doen dit bij een Italiaan en vinden een tafeltje op een verhoging boven de keuken / oven. Daar is het lekker warm, zo warm zelfs dat we eerst een jas en een trui uittrekken voordat we gaan zitten. Voor 440 pesos eten we hier heel behoorlijk. Na het eten gaan we even naar het grote plein om daar in een café / restaurant een bakkie te doen.

Hierna wordt het tijd om Meike in bed te leggen en als dat gebeurd is gaan we zelf nog even in het restaurant / de lobby van ons hotel zitten. Het is hier behoorlijk fris, maar met wat extra kleren aan is het wel te doen. Verder hebben we hier wel internet terwijl we dat op onze kamer niet hebben. Als we naar bed gaan heeft Gabrielle het echter zo koud gekregen dat ze eerste even onder de warme douche gaat staan voordat ze in bed kruipt.